मुकमोर्चे त्यांचा आवाज , परिणाम आणि बरच काही

मुकमोर्चे जेव्हा न सोसणारा आवाज करत होते , राज्यकर्ते व राजकारणी जेव्हा बहिरे होऊन आयत्या तव्यावर पोळी भाजत होते आणि  जेव्हा पुरोगामी महाराष्ट्र हा काळामागे दशको वर्ष जात होता , त्या वेळचे वैचारिक गोंधळ , काही आशावाद , मग दुर्दम्य का असेना 


==============================================



मूक मोर्चे गाजत होते. त्यांचा आवाज अस्वस्थ करणारा होता . प्रस्थापितांना आणि विस्थापितांनाही . 

बहुजन समाजाचा पाया ज्या मराठा समाजाने रचला त्याच बहुजन समाजात आता मराठा समाज नाही . मराठा विरुद्ध दलित , मराठा विरुद्ध कुणबी etc  असे अनेक फुटी बहुजन समाजात पडल्यात . divide and rule : म्हणजे फोडा आणि राज्य करा हे तत्व आपल्या सर्वच राजकारण्यांनी स्वातंत्र्याच्या मध्यरात्रीच अंगिकारले असे वाटते . त्याचाच परिपाक म्हणजे  बहुजन समाजाचे विभाजन आणि अनेक मोर्चे  . 



१९३१ मध्ये पूना करार हा  इंग्रजांनी भारतीयांवर लादलेला divide and rule चा एक भाग होता असे अनेक स्वातंत्र्य सेनानींचे मत होते . त्यांच्या मते seperate electorate हि मागणी म्हणजे काँग्रेस आणि स्थानिक समाज व्यवस्था यांना कमजोर करण्याची चाल वाटत होती .  "Dr . आंबेडकर हे दलित उद्धारासाठी जितके emotional होते तितकेच rational हि असावेत . त्यामुळेच या मागणीचा संधीसारखा वापर त्यांनी करून घेतला . He was astute politician and he used divide and rule policy in his favour for the  benefit of his constituency i.e. दलित ", असे अनेक इतिहासकारांचे मत होते . जर तात्कालिक राजकारणी म्हणून विचार केला तर यात काहीही वावगे नसावे . 



त्याच वेळी एक महात्मा सत्य , अहिंसा etc वैश्विक भाव जनतेवर बिंबवण्याचा प्रयत्न करत होता . त्या वेळची जनता ऐकणारी होती , संवेदनशील होती . दूरगामी परिणामांच्या विचारांतीच त्यांनी उपोषण केले . इतिहासकारांच्या मते गांधींजीना वाटे की,  "seperate electorate  will divide indian society in irreversible manner and with it dalit can never be part of mainstream society". 



According to historians," Dr. Ambedkar was giving voice to the voiceless section of society. At the same time, a Mahatma was opposing separate electorate. They have reasons. One was fighting for reality then and other was fighting for the eternal ideals. In a way, both were fighting for good of same people, for the same end but their means were different". हि महापुरुषांची लढाई माझ्यासारख्या सामान्य माणसांच्या बौद्धिक कुवती बाहेरची असावी.





Now history is getting repeated. People are peacefully protesting, on every platform from the road to the social networks. Muk Morcha like an earthquake has further weakened already weak social fabric. The unanticipated resultant is further consolidation of the caste system.  This is what Gandhi feared.



Politicians are encashing the situation. But on the broader front, two things are missing. Muk Morcha does not have a leader like Ambedkar; an astute politician who fights for his people. And the country is missing spiritual, stubborn and astute leader like Mahatma who fights for all.